Rodzaje soczewek wewnątrzgałkowych stosowanych podczas operacji zaćmy
Spis treści:
- Zaćma – dlaczego wymaga wymiany soczewki?
- Jakie są rodzaje soczewek stosowanych podczas operacji zaćmy?
- Akomodacja a sztuczna soczewka
- Chirurgia zaćmy w CONTACT-MED w Łodzi
Operacja zaćmy to najczęściej wykonywana procedura okulistyczna. Jej celem jest nie tylko usunięcie zaćmy – czyli zmętniałej, naturalnej soczewki, lecz również poprawa jakości widzenia poprzez wszczepienie odpowiednio dobranego implantu wewnątrzgałkowego.
Rozwój technologii optycznych sprawił, że pacjent nie jest już ograniczony do jednego rozwiązania – dostępne są różne konstrukcje soczewek, które różnią się sposobem ogniskowania światła oraz zakresem uzyskiwanej ostrości widzenia. Zrozumienie tych różnic ma znaczenie w procesie kwalifikacji do zabiegu i pozwala świadomie omówić z lekarzem możliwe warianty postępowania.
Zaćma – dlaczego wymaga wymiany soczewki?
Zaćma (katarakta) jest chorobą polegającą na postępującym zmętnieniu naturalnej soczewki oka. W warunkach prawidłowych soczewka jest przezroczysta i umożliwia skupianie promieni świetlnych na siatkówce. Wraz z rozwojem zaćmy soczewka oka ulega zmianie, co prowadzi do pogorszenia ostrości widzenia, obniżenia kontrastu, zwiększonej wrażliwości na światło oraz trudności w widzeniu po zmroku.
Obecnie nie istnieje leczenie farmakologiczne pozwalające odwrócić proces mętnienia soczewki. Standardem postępowania jest zabieg operacyjny, który polega na usunięciu zmętniałej soczewki i wszczepieniu w jej miejsce sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej (IOL, z ang. intraocular lens).
Współczesna chirurgia zaćmy daje możliwość nie tylko usunięcia zaćmy, lecz również ewentualnej korekcji wady wzroku. Wybór rodzaju soczewki ma istotne znaczenie dla jakości widzenia po operacji.
Jakie są rodzaje soczewek stosowanych podczas operacji zaćmy?
Dostępnych jest kilka podstawowych typów soczewek wewnątrzgałkowych. Różnią się one konstrukcją optyczną oraz zakresem ostrości widzenia, jaki umożliwiają uzyskać. Do najczęściej wybieranych należą:
- soczewki jednoogniskowe (monofokalne),
- soczewki wieloogniskowe (multifokalne),
- soczewki toryczne,
- soczewki o wydłużonej głębi ostrości (EDoF).
Soczewki jednoogniskowe (monofokalne)
Soczewki jednoogniskowe są najczęściej stosowanym typem implantów podczas operacji zaćmy. Ich konstrukcja pozwala na uzyskanie ostrego widzenia z jednej wybranej odległości – dali lub bliży.
Przykładowo, po wybraniu soczewki monofokalnej do widzenia w dali pacjent zwykle uzyskuje dobrą ostrość widzenia w zakresie odległości dalekich, natomiast do czytania lub pracy w bliży często konieczne jest stosowanie okularów korekcyjnych.
Soczewki wieloogniskowe (multifokalne)
Soczewki wieloogniskowe zostały zaprojektowane w celu umożliwienia widzenia na więcej niż jedną odległość. Dzięki specjalnej konstrukcji optycznej pozwalają na uzyskanie ostrości widzenia do dali, bliży oraz na odległości pośrednie.
U części pacjentów zastosowanie tego typu soczewki umożliwia ograniczenie zależności od okularów. Należy jednak uwzględnić, że konstrukcja wieloogniskowa może wiązać się z występowaniem zjawisk fotycznych, szczególnie zauważalnych w warunkach nocnych – takich jak halo, czy olśnienia (glare).
Soczewki toryczne
Soczewki toryczne są przeznaczone dla pacjentów z astygmatyzmem rogówkowym. Astygmatyzm powoduje, że promienie świetlne nie skupiają się w jednym punkcie, co skutkuje zniekształceniem obrazu.
Zastosowanie soczewki torycznej podczas operacji zaćmy umożliwia jednoczesne usunięcie zmętniałej soczewki oraz korekcję astygmatyzmu. Warunkiem uzyskania optymalnego efektu jest precyzyjne ustawienie implantu w odpowiedniej osi. Soczewki toryczne występują zarówno w wariantach jednoogniskowych, jak i w bardziej zaawansowanych konstrukcjach optycznych.
Soczewki EDoF (Extended Depth of Focus)
Soczewki EDoF to implanty o wydłużonej głębi ostrości. Ich konstrukcja umożliwia uzyskanie ciągłego zakresu widzenia obejmującego przede wszystkim dal oraz odległości pośrednie, przy zachowaniu funkcjonalnej ostrości w bliży.
W porównaniu z klasycznymi soczewkami wieloogniskowymi mogą wiązać się z mniejszą intensywnością zjawisk fotycznych. W niektórych przypadkach do czytania drobnego druku może być konieczne stosowanie dodatkowej korekcji.
Akomodacja a sztuczna soczewka
Należy podkreślić, że soczewka wszczepiana podczas operacji zaćmy nie posiada naturalnej zdolności do akomodacji. Akomodacja oka polega na zmianie kształtu naturalnej soczewki pod wpływem pracy mięśnia rzęskowego, co umożliwia płynne dostosowanie ostrości widzenia do różnych odległości. Sztuczna soczewka ma stałą konstrukcję i nie zmienia swojej mocy optycznej.
Soczewki wieloogniskowe oraz soczewki EDoF stanowią różne próby optycznego „zastąpienia” utraconej akomodacji, jednak działają w odmienny sposób. Soczewki multifokalne dzielą światło na dwa lub więcej odrębnych ognisk, co pozwala uzyskać ostrość widzenia w kilku konkretnych zakresach odległości. Z kolei soczewki EDoF nie tworzą oddzielnych punktów ogniskowania, lecz wydłużają obszar ostrego widzenia, generując bardziej ciągły zakres między dalą a odległością pośrednią.
Chirurgia zaćmy w CONTACT-MED w Łodzi
Nie istnieje uniwersalne rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich pacjentów. W Centrum Medycznym CONTACT-MED w Łodzi wybór soczewki to najważniejszy etap w procesie usunięcia zaćmy. Przed wizytą kwalifikacyjną do zabiegu Pacjent może wypełnić specjalny kwestionariusz (dostępny jest tutaj: https://contact-med.pl/okulistyka/leczenie-zacmy/). Na podstawie przekazanych w ankiecie informacji, szczegółowych badań oczu i rozmowy z lekarzem, Pacjent podejmuje decyzję o rodzaju soczewki wewnątrzgałkowej.